Η φον ντερ Λάιεν να κάνει απολογισμό του περασμένου έτους και να σκιαγραφήσει τις κύριες προτεραιότητες και πρωτοβουλίες για το επόμενο έτος
Αύριο Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου (10.00 ώρα Ελλάδος) η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αναμένεται να εκφωνήσει στο Ευρωκοινοβούλιο στο Στρασβούργο, την πολυαναμενόμενη ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης (State of the Union, SOTEU).
Η πρακτική αυτή ξεκίνησε το 2010, βασιζόμενη λίγο-πολύ στα αμερικανικά πρότυπα, καθώς δεν προβλέπεται στις Συνθήκες της ΕΕ. Επομένως, έχουν εκφωνήσει τέτοιες ομιλίες και ο Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο και βέβαια ο προκάτοχος της κ. φον ντερ Λάιεν, Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ.
Στην ομιλία γίνεται μια ανασκόπηση για τα επιτεύγματα του προηγούμενου έτους και περιγράφονται οι προτεραιότητες για το επόμενο έτος. Αποτελεί βασικό μέσο λογοδοσίας της Επιτροπής έναντι του Κοινοβουλίου, με στόχο τη διαφάνεια των προτεραιοτήτων σε επίπεδο ΕΕ, καθώς και την ενημέρωση του κοινού σχετικά με αυτές.
Η ευρωπαϊκή εκδοχή της Κατάστασης της Ένωσης θεσπίστηκε με τη Συμφωνία-Πλαίσιο του 2010 σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, θα εκφωνήσει την έκτη ομιλία της από όταν ανέλαβε τη θέση. Αυτή θα είναι η δεύτερη ομιλία της κατά τη διάρκεια της τρέχουσας νομοθετικής περιόδου.
Η Πρόεδρος της Επιτροπής αναμένεται να παρουσιάσει τις κύριες προτεραιότητες και τις εμβληματικές πρωτοβουλίες για το επόμενο έτος, αξιοποιώντας τα επιτεύγματα της ΕΕ των τελευταίων ετών.
Το θέμα της ομιλίας θα είναι, κατά πάσα πιθανότητα, η διαμόρφωση απαντήσεων στις τρέχουσες γεωπολιτικές προκλήσεις, με βάση τις προτεραιότητες που καθορίζονται στις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές της Προέδρου για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή της περιόδου 2024-2029.
Το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής καθορίζει τις ετήσιες προτεραιότητες και περιγράφει τις νομοθετικές πρωτοβουλίες που θα υποβάλει η Επιτροπή στους σχετικούς τομείς πολιτικής. Το χρονοδιάγραμμα για την έγκρισή του δεν ισχύει τα έτη διεξαγωγής Ευρωεκλογών, όταν τον Σεπτέμβριο η Επιτροπή βρίσκεται ακόμη σε φάση συγκρότησης. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεν εκφώνησε ομιλία για την κατάσταση της Ένωσης ούτε το 2019 ούτε το 2024.
Να σημειωθεί εδώ, ότι οι Βρυξέλλες, προφανώς αφουγγραζόμενες μια σχετική δυσαρέσκεια, αν όχι αδιαφορία, έχουν προωθήσει το SOTEU, τουλάχιστον σε επίπεδο μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τον Αύγουστο.
Ασφαλώς, η ομιλία δεν συντάσσεται τελευταία στιγμή. Έχουν προηγηθεί μήνες συζητήσεων με υψηλόβαθμους αξιωματούχους, με συμβούλους της Προέδρου, ακόμη και με λομπίστες, όπως αναφέρει το Politico, προκειμένου να διαμορφωθούν οι προτεραιότητες της ΕΕ. Οι προτάσεις, περνούν από εξονυχιστικό έλεγχο και το προσχέδιο φυλάσσεται ως κόρη οφθαλμού από τον στενό κύκλο της κ. φον ντερ Λάιεν: σε αυτόν, περιλαμβάνονται, ο ισχυρός επικεφαλής του γραφείου της, Μπγιορν Ζάιμπερτ και η διευθύντρια επικοινωνίας της, Αλεξάντρα Χένμαν.
Προτεραιότητες
Το Politico, μιλώντας με αξιωματούχους, παρουσιάζει τα σημεία στα οποία αναμένεται να εστιάσει στην ομιλία της η κ. φον ντερ Λάιεν.
Παιδιά και social media
Το θέμα αυτό είναι σχετικά γνωστό εδώ και μήνες, καθώς φαίνεται πως απασχολεί ιδιαιτέρως την Επιτροπή. Σχεδιάζονται περιορισμοί ηλικίας για την πρόσβαση των παιδιών στα social media (πιθανώς έως την ηλικία των 15), με μεγαλύτερη γονική επίβλεψη και πιθανή επέκταση των περιορισμών σε gaming platforms και AI chatbots.
Τεχνητή νοημοσύνη
Η Ευρώπη θέλει να ενισχύσει τις δικές της δυνατότητες στην AI, εξετάζοντας τις επιπτώσεις της στις θέσεις εργασίας και την ανταγωνιστικότητα απέναντι σε ΗΠΑ και Κίνα.
Η ομάδα της φον ντερ Λάιεν ζήτησε από τις αρμόδιες μονάδες πολιτικής της Επιτροπής να παράσχουν νέα στατιστικά στοιχεία για την ομιλία σχετικά με τον αριθμό των θέσεων εργασίας που είναι πιθανό να χαθούν και να δημιουργηθούν καθώς εξαπλώνεται η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης, σύμφωνα με έναν από τους αξιωματούχους που γνωρίζει τις συνομιλίες.
Ανταγωνιστικότητα
Δύο χρόνια μετά την ιστορική έκθεση του Μάριο Ντράγκι σχετικά με το πώς θα γίνει η ήπειρος ξανά ανταγωνιστική, η φον ντερ Λάιεν πρόκειται να κάνει απολογισμό των προσπαθειών της Επιτροπής της να αντιμετωπίσει την οικονομική δυσπραγία της Ευρώπης απλοποιώντας τη γραφειοκρατία.
Πρόκειται να μιλήσει για ένα κανονιστικό «βαθύ καθαρισμό του σπιτιού» και την αρχή της «απλότητας εκ σχεδιασμού», δήλωσε ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος.
Κλιματική αλλαγή
Μετά από ένα καλοκαίρι-κόλαση, τόσο λόγω θερμοκρασιών όσο και λόγω των πυρκαγιών, η Επιτροπή δουλεύει ήδη πάνω σε ένα σχέδιο για τη βελτίωση της ανθεκτικότητας της Ευρώπης στην κλιματική αλλαγή. Αυτό το πακέτο πολιτικής, που έχει προγραμματιστεί για τα τέλη Οκτωβρίου και αναμένεται να περιλαμβάνει μέτρα όπως ένα κοινό κλιματικό σενάριο που θα καθορίζει τις μελλοντικές συνθήκες για τις οποίες θα πρέπει να προετοιμαστούν οι χώρες της ΕΕ, καθώς και τακτικές αξιολογήσεις κινδύνου, πιθανότατα θα συμπεριληφθεί στην ομιλία (αν και παραμένει άγνωστο πόσες λεπτομέρειες θα γίνουν γνωστές).
Άμυνα
Η άμυνα και η ασφάλεια αναμένεται επίσης να κατέχουν εξέχουσα θέση στην ομιλία, με την πολυαναμενόμενη Στρατηγική Ασφάλειας να αναμένεται στις αρχές Οκτωβρίου.
Η στρατηγική αρχικά αναμενόταν να ακολουθήσει τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον Ιούλιο, και η αναβολή της τροφοδοτεί τις προσδοκίες ότι η κ. φον ντερ Λάιεν θα χρησιμοποιήσει την ομιλία της για να προαναγγείλει το έγγραφο, παρουσιάζοντας ορισμένες από τις βασικές ιδέες και προτεραιότητές του.
Μεταναστευτικό
Αξίζει να σημειωθεί πως η ομιλία της φον ντερ Λάιεν λαμβάνει χώρα στον απόηχο της κρίσης της Θέουτα.
Η φον ντερ Λάιεν πρόκειται να χρησιμοποιήσει την ομιλία της για να ζητήσει την ενίσχυση της Frontex, της υπηρεσίας συνόρων της ΕΕ.
Κάτι τέτοιο περιλαμβάνει υπερτριπλασιασμό του αριθμού των ευρωπαϊκών συνοριοφυλάκων και ακτοφυλακών σε 30.000, από περίπου 7.800 σήμερα, και ενδεχομένως επέκταση της εντολής και των εξουσιών της Frontex, σύμφωνα με τρεις αξιωματούχους, επιτρέποντας στον οργανισμό να διαδραματίσει ρόλο στους λεγόμενους κόμβους επιστροφής σε τρίτες χώρες.
Το ερωτηματικό
Πέραν αυτών, ένα από τα μεγάλα ερωτήματα που εγείρονται για την ομιλία της Προέδρου είναι το αν θα αναφέρει την Κίνα.
Στo SOTEU το 2023, η κ. φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι η Επιτροπή ξεκίνησε μια πρωτοφανή έρευνα κατά των επιδοτήσεων για τα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα. Η κίνηση αυτή προκάλεσε αντίδραση του Πεκίνου, το οποίο στόχευσε τις ευρωπαϊκές εξαγωγές, όπως το χοιρινό κρέας και το μπράντι.
Debate
Αφότου ολοκληρωθεί η ομιλία της προέδρου, ακολουθεί συζήτηση με τους επικεφαλής των Ευρωομάδων. Οι συζητήσεις αυτές παρέχουν επίσης στο Κοινοβούλιο την ευκαιρία να διαμορφώσει, από κοινού με την Επιτροπή και το Συμβούλιο, την πολιτική και νομοθετική ατζέντα της ΕΕ, επιτρέποντας στο Κοινοβούλιο να συμμετέχει ενεργά στον πολιτικό προγραμματισμό.
Τέλος, σε αυτήν την Ολομέλεια, προσκεκλημένος είναι ο Καναδός πρωθυπουργός, Μαρκ Κάρνεϊ, ο οποίος αναμένεται να εκφωνήσει και ομιλία. Αναμένουμε αν θα την παρακολουθήσει η κ. φον ντερ Λάιεν.
Πηγή : naftemporiki.gr